VersSpreken.nl Podcast met vier lezers en een gedicht

14Feb/1011

Het gebouw van Mark Insingel (VersSpreken #4)

 

(beluister aflevering met deze player)

We gaan zuidwaarts in de vierde aflevering van VersSpreken en komen aan bij Mark Insingel, de grote maar zeker in Nederland altijd een beetje obscuur gebleven Vlaamse dichter die bekend werd met zijn als concrete poëzie bestempelde gedichten in bundels als Perpetuum Mobile (1969), Modellen (1970) en Posters (1974). Het titelloze gedicht dat in deze aflevering besproken wordt, heeft minder visueels, maar is daarom niet minder een constructie. Het komt uit de bundel Het is zo niet zo is het (1978), en staat onder aan deze post te lezen. VersSprekers Hélène Geléns, Samuel Vriezen, Matthijs Ponte en Joost Baars verkennen de ruimte die de constructie schept en buigen zich over de vragen die het oproept, waaronder: hoe politiek is het gedicht op te vatten? En is er ontsnapping mogelijk uit het brandende gebouw en uit de cirkel van macht en machteloosheid? Wie zijn het die het gebouw uiteindelijk betreden om zich om de lichamen te bekommeren?

KommaPunten: Beckett's Happy Days door Leny Breedveld,  SchijnheiligThe Kenning anthology of poets theatreRondo in vier delen uit Antjie Krogs Lijfkreet, en het essay Circles van Ralph Waldo Emerson.

Aflevering #4 is hier te downloaden, en hierboven online af te spelen in de player. Check rechts voor de iTunes-link, en vergeet niet op ons te stemmen voor de Nederlandse European Podcast Awards.

De opname van de voordracht van Insingel werd gemaakt op 1 mei 2009 in Perdu in Amsterdam, tijdens de presentatie van de bloemlezing Hotel New Flanders, die verscheen bij het Poëziecentrum in Gent. De tune van deze aflevering is van Jose Travieso, en komt van zijn album Tunguska, dat hier gratis te downloaden is.

Hieronder volgt het besproken gedicht.

-

In het zwaarbewaakte gebouw is de voltallige raad in spoedzitting bijeen terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is.
In het zwaarbewaakte gebouw wachten de gedetineerden op de afloop der gebeurtenissen terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is.
In het zwaarbewaakte gebouw worden de leden van de raad onder biezonder sterke druk gezet terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is.
In het zwaarbewaakte gebouw worden radeloos de folteringen opgedreven terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is.
In het zwaarbewaakte gebouw kunnen de raadsleden alleen het uitzichtloze van de toestand onder ogen zien terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is.
In het zwaarbewaakte gebouw zijn de veiligheidsagenten, de bewakers en de beulen dodelijk vermoeid terwijl buiten het onweder losbarst.
In het reeds brandende gebouw spelen zich hartverscheurende tonelen af terwijl buiten het onweder woedt.
In het uitgebrande gebouw is men bezig met de vele lijken te identificeren terwijl men buiten duizenden nieuwgierigen op afstand houdt.

- Mark Insingel, uit: Het is zo niet zo is het (Jimmink, Amsterdam 1978)

15Dec/098

Vergeefse achtervolgingen: Toon Tellegen (VersSpreken #2)

 

(beluister aflevering met deze player)

Tellegen 3Voor zover we bij VersSpreken nog dachten dat Toon Tellegen eenvoudige poëzie schrijft, zijn we daar na het opnemen van deze aflevering (VS#2) van teruggekomen. Jan-Willem Anker, Edwin Fagel, Matthijs Ponte en Joost Baars bespraken een gedicht uit Tellegens laatste bundel Stof dat als een meisje, en slaagden er niet in het gedicht te temmen.  Niet dat er niets wordt gezegd: Genesis 32, The Matrix, pokeren, Robert Crumb en Roadrunner komen voorbij. Maar ieder antwoord roept uiteindelijk meer vragen op - alsof het gedicht de VersSprekers altijd een stap voor blijft, net als Roadrunner Wile E. Coyote. Maar hoe vergeefs de achtervolging ook, ze is niet zonder zegeningen. Luister naar VersSpreken #2, over onderstaand gedicht van Toon Tellegen.

(Luister hierboven in de player, via iTunes, of door het bestand rechtstreeks via deze link te downloaden)

*

Een man vond een engel, ergens achteraf,
laten we vechten, zei de man,
dat is goed, zei de engel

de man vocht met hem,
behaalde een overwinning op hem,
verscheurde hem,
veegde hem op, gooide hem weg,
boende de vloer
tot er geen spoor meer van hem over was,
wreef in zijn handen
en dacht niet meer aan hem

en de engel glimlachte
en tilde de man op, tussen twee vingers,
bekeek hem met verbazing
en ook enige ontroering,
liet hem in een afgrond vallen

en de man viel en viel,
terwijl hij dacht dat hij liep
en dat het zomer was
en dat de toekomst hem veel beloofde.

- Toon Tellegen, uit Stof dat als een meisje, Querido, Amsterdam 2009

De tune bij deze aflevering is geknipt uit het nummer Bikkelhard van het duo Das Punkt.

23Nov/0912

Thomas Mohlmanns vadermoord (VersSpreken #1)

 

(beluister aflevering met deze player)

© Sterre Parigger

© Sterre Parigger

Het is een titelloos gedicht uit de bundel Kranen open van Thomas Möhlmann, dat de aanleiding vormt van de eerste aflevering van de podcast VersSpreken. Een wonderlijk gedicht, waarin een zoon zijn vader terecht wijst, vraagt zijn tanden te laten zien en zijn pap kauwt. Of kauwt hij op zijn vader?

Terwijl de regen steeds harder op het dak hamert, spreken dichters Erik Lindner, Samuel Vriezen, Matthijs Ponte en Joost Baars over tango, tanden, kiezers en vadermoord. De PvdA komt voorbij. De kloof. De revolutie.

Luister hierboven in de player naar het gesprek, of download de podcast hier (rechtermuisknop, opslaan als). Hieronder volgt het gedicht op schrift.

*

Kom vadertje laat je tanden zien, niet
je voortschrijdend inzicht: ik moet in je gelijk
kunnen wonen, echt ik ben blij

je tevreden te zien, dat je dingen hebt
neergezet die niemand je meer afneemt
wil niet zeggen dat alles er mooier op werd

alleen je eigen wereld is maakbaar
niet die waarin ik je een kleinkind geef
en ik wil daarover met je kunnen praten

vader laat dus je tanden weer eens zien, steeds
dommere mensen krijgen steeds meer gelijk
en natuurlijk zijn het kiezers maar waarvan

jullie bouwden een prachtig paleis pa
op een drassige bodem, ook ik geloof
in goede bedoelingen maar

steeds meer nog intussen in tanden
eet mijn pap nog met dezelfde lepel
maar kauw tegenwoordig voor ik slik:

niet je mening van vanavond
niet je wijsheid met de jaren.
Je tanden.

- Thomas Möhlmann (uit de bundel "Kranen open", Prometheus 2009)

n.b.: de tune van deze aflevering is het nummer "Resonance" van de Franse artiest Mindthings, en verkregen via een creative commons licentie via Jamendo.